بقیة الله << شناخت حضرت مهدی علیه السلام >>

نکته ی یک . مخلوق اول: ذات غیبی حضرت حق- که در عالم اسماء ، در مظاهر اسماء یا ظهورات اسماء تجلی می یابد- به وجود جمعی واحد در یک حقیقت جلوه می کند. این وجود جمعی واحد همان((مخلوق اول)) یا ((مثل اعلی))  یا ((روح اعظم)) یا ((وجه الله)) و یا ... است که بهترین خصوصیت از خصائص وجودی او، بی واسطه بودن  و دیگری حکایتگری به بهترین صورت و کامل ترین وجه از حضرت حق می باشد.

((مخلوق اول)) مخلوقی است که در مخلوق بودن در حد کمال بوده و اسمای حسنای حق در وجود او به خوبی تجلی یافته است. این تجلی چنان است که شهود او ، شهود حق است ؛ جمال و جلال مطلق را نشان می دهد و جلوه ی تام حضرت حق می باشد.[3]

نکته ی دو . معصومان مصداق حقیقی اولین مخلوق: قرآن،روایات،دعاها و زیارات معتبر حکایتگر آن است که اولین مخلوق خداوند انسا کامل بوده  که بر وجود گرامی حضرت رسول صلی الله علیه و آله و اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام منطبق است.[4] آنان به بهترین صورت و کامل ترین وجه،حکایت از حق و صفات کمال او می کنند،و آئینه وار خداوند را با همه اسماء و اوصافش به خوبی نشان می دهند.حضرات معصومین فانی در شهود ذات اقدس خداوندند و نه تنها خویش بلکه توحید و فنای خود را نیز نمی بینند. [5]

(باید دانست که خاندان عصمت و طهارت-با استفاده از احادیث شریف-همه یک نورند و تفاوت تعابیر روایات که برخی اولین مخلوق را نور حضرت محمد صلی الله علیه و آله و پاره ای،نور آن حضرت و ائمه هدی علیهم السلام دانسته اند،بر کثرت و غیریت این انوار طاهره دلالت نمی کند. [6] در مقام وحدت نوری{مخلوق اوّل}کثرتی نیست تا یکی اوّل و دیگری دوم باشد پس رسول اکرم صلی الله علیه و آله اولین صادر است و خاندان نبوی علیه السلام در مقام وحدت نوری، با آن حضرت متحدند.در این صورت همه ی آنان به عنوان نور واحد و جامع،اولین صادریا مخلوق خواهند بود.)

نکته ی سه . تجلی نور معصوم در جسم مستعد: ((نور معصوم)) اوّلین مخلوق است و قبل از همه ی مخلوقات دیگر موجود بوده و هر وقت ماده-با ترکیب و استعداد خاص-خود را درمعرض تابش آن قرار دهد و با آمادگی پذیرش آن،در برابر این نور قرار گیرد،در وی تجلی می کند. ترکیب بدنی مخصوصی که با مشخصات خاص خود،در زمان و مکانی خاص،آماده پذیرش مخلوق اوّل(نور معصوم) و تجلّی آن است؛در زمان مشخص و معین این نور را می پذیرد و در این زمان،((نور معصوم)) در آن می تابد و جلوه می کند. این زمان خاص، زمان همین ((تجلی به خصوص)) است.حقیقتی که متوجه این ترکیب مخصوص در این زمان خاص گردید،قبل از همه ی عوالم و قبل از زمان و مکان،وجود پیدا کرده و خلق شده است.البته تجلی آن در این ترکیب،در زمان مخصوص انجام می گیرد،آن هم به لحاظ آمادگی این ترکیب در این زمان. [7]

نکته ی چهارم . ظهور مخلوق اوّل در ترکیب بدنی با مشیّت حق: مخلوق اوّل یا روح اعظم یا حضرات معصومین علیهم السلام در ترکیب بدنی و زمینی با ظهور تمام ظاهر می شوند،بر این اساس رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم ظهور همان مخلوق اول در زمین است،علی علیه السلام نیز چنین است تا حضرت ولی عصر عج الله تعالی فرجه الشریف.امّا ظهور آنان در ترکیب زمینی و مادی با مشیت حضرت حق است؛یعنی خداوند متعال خواسته تا در این ترکیب ظهور کنند و اگر اراده و مشیت و خواست خداوند متعال نبود،هیچ وقت روح اعظم و نور حضرات معصومین به دلیل فانی بودن در وجه خداوند و به جهت مخلوق اول بودن و از حیث رتبه ی وجودی؛در این نظام اسفل السافلین در ترکیب مادی تجلی نمی گشت و خویش را مبحوس عالم مادی نمی خواست. به بیان دیگر؛اگر مشیت حق نبود و مخلوق اول و حضرات معصومین به حال و طبع خویش واگذار می شدند، از آنجا که آنان وجه حق بوده و جز فنا در حق مطلب و مطلوبی ندارند و حتی به خویش نیز بی توجه اند، در بدن مادی و زمینی ظهور نمی یافتند و در ترکیب ارضی متجلب نمی گشتند و اگر اراده خداوند بر بقاء ایشان به این صورت محقق نمی گشت،لحظه ای و آنی در این ترکیب مادی قرار نمی گرفتند،چنانکه حضرت علی علیه السلام درباره مؤمنین منقطع و مستغرق در مقام عشق و عبودیت فرموده است:

((و لولا الاجل الذی کتب الله علیهم لم تستقر ارواحهم فی اجسادهم طرفة عین))[8]

((و اگر زمان معینی که خداوند برای ماندنشان در دنیا مقرّر فرموده نبود لحظه ای روحشان در پیکرشان قرار نمی گرفت{و مرغ جانشان به سوی ابدیّت به پرواز می آمد}.))

 

 

معنی بقیة الله

می توان ((بقیة)) را به معنای ((آن چیزی که نگه داشته شده است)) و  ((بقیة الله)) را به معنی (( چیزی که خداوند نگه داشته است)) تلقی کرد؛آنگاه با توجه به نکات ذکر شده می گوئیم: حضرات معصومین علیهم السلام که از ولایت مطلقه برخوردار بوده و مخلوق اوّل و فانی در وجه حق و مستغرق در عبودیت و عشق به خداوند متعال اند، در ابدان مادی تجلی و ظهور یافته و مشیت و اذن و خواست حق در ترکیب ارضی برای مدّت زمانی نگه داشته شده اند. و بر اساس همه ی آنها بقیة الله اند، ولی این مسئله در خصوص امام زمان سلام الله علیه شدید تر و طولانی تر است، زیرا عمر شریف آن حضرت بیشتر و از این رو،محبوس بودن روح متعالی اش در بدن مادی دراز مدت تر از سیزده معصوم دیگر می باشد.

بنابر این یکی از اسرار اطلاق ((بقیة الله)) بر حضرت صاحب آن است که خداوند متعال تجلی روح اعظم آن امام معصوم را در این بدن مادی و ترکیب ارضی از مدتها پیش نگه داشته،نگه می دارد و خود می داند تا چه زمان نگه خواهد داشت.

 

[1] . در این خصوص نگا: بحارالانوار، ج 51،باب سوم،ص 31-32 ، حدیث 2 و 3

[2] . در روایات متعدد تاکید شده است که با لقب (( بقة الله)) به امام دوازدهم علیه السلام سلام دهید، از جمله این حدیث : مردی از امام جعفر صادق علیه السلام درباره ی قائم پرسید، که آیا می توان او را به هنگام سلام دادن (( یا امیرالمؤمنین)) خطاب کرد؟ اما صادق علیه السلام فرمود : نه، این اسمی است که خداوند به ((امیر المؤمنین)) داده است. پرسید: فدایت شوم ، هنگام سلام دادن به او چه بگویم؟ امام صادق علیه السلام فرمود : همه باید بگوییند:))السلام علیک یا بقیة الله)) سپس امام این آیه را تلاوت نمود : (( بقیة الله خیر لکم ان کنتم مؤمنین ))(هود(11)،آیه 86).(نگا: بحارالانوار ، ج 52 ، باب 27 ، ص 273 ، ح 65)

[3] . برای مطاله بیشتر نگا: انسان و خلافت الهی ( از آثار حضرت آیت الله استاد محمد شجاعی ) ص 25-38

[4]  . رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید : ((اول ما خلق نوری))،((اولین مخلوق خداوند نور من بود.{بحارالانوار،ج 15 ، ص24} امام باقر علیه السلام به جابر فرمود : (( ان الله اول ما خلق خلق محمدا و عترته الهداة))،((اولین موجودی که خداوند خلق فرمود،حقیقت محمدی صلی الله علیه و آله وسلم و خاندان هدایتگر اوست.)){نگاه:همان،ج 61 ، ص 124} امام رضا علیه السلام به نقل از پدران خود می فرماید :(( اناول خلق الله عزوجل ارواحنا ...)) ،((اولین چیزی که خدای متعال خلق فرمود ، ارواح ما است.)){همان ، ج 57،ص58}

[5] . نگا:انسان و خلافت الهی ، ص 127-146

[6] . نگا:بحارالانوار، ج25 ، ص 280، ح 36

 [7] . انسان و خلافت الهی ، ص 129-125

[8]  . نهج البلاغه ، خ193

----------------------------------

بقیة الله ، ص 12-3

/ 0 نظر / 48 بازدید