مقالات << توبه سالک، مسبوق به توبه‏اى از حق است >>

قبل از بیان توبه و مراتب آن، و قبل از توضیح چگونگى توبه سالک مبتدى، لازم است به این حقیقت قرآنى توجه داشته باشیم که توبه در مراتب مختلف، مسبوق به توبه از جانب خداى متعال مى‏باشد. در هر مرتبه‏اى از مراتب توبه، قبل از توبه عبد، توبه‏اى از حق نسبت به عبد هست که وى را مجذوب نموده و موجب توبه و بازگشت وى بسوى حق مى‏شود.

در بیان روشنتر، در مرحله اول و قبل از اینکه انسان توبه کند و روى بجانب خداى متعال بیاورد، مقام ربوبى به مقتضاى رأفت و رحمت خاصه‏اش نظرى به عبد مى‏اندازد و با عنایت بخصوص بازگشتى بر عبد مى‏کند و او را بسوى خود مى‏کشد که در نتیجه آن، عبد بطرف پروردگار خویش روى مى‏آورد و بسوى او بازگشت مى‏کند. سپس بعد از بازگشت عبد بطرف پروردگار، دوباره عنایت دیگرى از جانب او نسبت به عبد مى‏شود و رحمت غفران خود را شامل وى مى‏نماید که این همان قبول توبه عبد است.

در حقیقت باید گفت توبه و بازگشت عبد، بین دو بازگشت از جانب پروردگار مى‏افتد و بعبارتى، روى آوردن بنده بطرف خداى خویش، بین دو بار روى آوردن از جانب خدا بسوى او قرار مى‏گیرد. و اگر او نظرى بر بنده نیندازد و او را بحال خود بگذارد، هرگز توبه و بازگشتى از بنده نخواهد بود و هرگز روى بطرف پروردگار نخواهد آورد. و نیز، بعد از بازگشت عبد، اگر قبول ازجانب او نباشد و رحمت و مغفرت او متوجه عبد نگردد، باز جز خسران در انتظار عبد نخواهد بود ؛ له الحمد اولا و آخراً.

اصولا از همان اول که حضرت آدم علیه السلام، و بلحاظى، از همان اول که انسان در تنزل و هبوط افتاد و در مسیر سقوط قرار گرفت، عطف اول و نظر اول در اصل از جانب خداى متعال به ظهور رسید و او خود، قبل از توبه آدم یا انسان، نظرى بر آدم یا انسان انداخت که بر اثر همان نظر و به دنبال آن، آدم و بلحاظى انسان روى به خدا آورد و توبه و بازگشت نمود و سپس دوباره خداى متعال نظرى دیگر نمود و به رحمت خود این توبه را قبول کرد. از اول امر اینچنین بوده و بعد از آن نیز همیشه اینچنین است.

/ 0 نظر / 20 بازدید